Minimum Duvar Kalınlığı
FDM'de duvar kalınlığı, nozzle çapına bağlıdır:
| Nozzle Çapı | Min. Duvar (2 çizgi) | Önerilen (3 çizgi) | Güçlü (4 çizgi) |
|---|---|---|---|
| 0.4 mm | 0.8 mm | 1.2 mm | 1.6 mm |
| 0.6 mm | 1.2 mm | 1.8 mm | 2.4 mm |
| 0.25 mm | 0.5 mm | 0.75 mm | 1.0 mm |
Kural: Duvar kalınlığını nozzle çapının tam katı yapın
0.4 mm nozzle → 0.8, 1.2, 1.6 mm. Kesirli değerler (1.0, 1.5 mm) ince boşluk dolgu sorunlarına yol açar ve duvarlar zayıflar.
Overhang ve 45° Kuralı
Overhang (çıkıntı), altında destek olmadan baskılanan yüzeydir. Her yeni katman, bir önceki katmanın bir kısmına yaslanmalıdır. Çıkıntı açısı arttıkça yaslanacak alan azalır.
| Açı (dikey=0°) | Sonuç | Destek? |
|---|---|---|
| 0° – 30° | Mükemmel baskı | Gerekmez |
| 30° – 45° | İyi baskı | Genellikle gerekmez |
| 45° – 60° | Kalite düşüşü başlar | Önerilir |
| 60° – 90° | Ciddi sarkma/hata | Zorunlu |
| 90° (düz tavan) | Köprüleme gerekli | Bağlam bağımlı |
Köprüleme (Bridging)
İki destek noktası arasında havada yatay filament çekme işlemidir. Soğutma fanı tam güçte çalışır, hız düşürülür ve filament gerginliğiyle havada tutulan düz bir yüzey oluşturulur.
- İyi koşullar: 50–80 mm köprü destek olmadan başarılı.
- Zor koşullar: 80+ mm köprüde sarkma başlar.
- Malzeme farkı: PLA en iyi köprüleme performansını sunar. PETG ve ABS daha zor.
Kural: Köprü mesafesini 60 mm altında tutun
Mümkünse tasarımda köprü mesafesini kısa tutun. Uzun köprüler için orta destek noktaları ekleyin veya destek yapısı kullanın.
Delik Tasarımı
Dikey delikler (Z ekseninde)
En iyi sonuç. Dairesel profil korunur. Nominal çapa +0.2–0.4 mm ekleyin (FDM'de delikler küçülür).
Yatay delikler (XY düzleminde)
Üst yarısı overhang oluşturur. Küçük çaplarda (≤10 mm) genellikle destek olmadan baskılanır ama üst yüzey pürüzlü olur.
- Gözyaşı (teardrop) profili: Dairesel deliğin üst kısmını 45° açıyla sivrilterek overhang'i ortadan kaldırır. Fonksiyonel parçalarda çok etkili.
- Chamfer ekleme: Delik girişine 0.5-1 mm chamfer, vida geçişini kolaylaştırır ve fil ayağı etkisini azaltır.
Vida ve somun yuvaları
- Vida deliği: Nominal çap + 0.3 mm. M3 vida → 3.3 mm delik.
- Somun yuvası: Nominal boyut + 0.2-0.3 mm genişlik, +0.1 mm derinlik.
- Isıl gömme insert: Nominal çaptan 0.1-0.2 mm küçük delik. Lehim havyası ile insert eritilerek yerleştirilir.
Baskı Yönü ve Anizotropi
FDM parçalar anizotropiktir — yön bağımlı mekanik özelliklere sahiptir:
- XY düzlemi (katman içi): En güçlü yön. Çekme dayanımı yüksek.
- Z ekseni (katmanlar arası): En zayıf yön. Katman yapışma gücüne bağlı. Çekme dayanımı %30-70 daha düşük.
Kural: Yükü katmanlar arasına değil, katman boyunca aktarın
Mekanik yüklerin katman çizgilerine dik gelmesini sağlayacak şekilde parçayı yönlendirin. Bir çengel Z yönünde basılırsa kolayca kırılır; XY yönünde basılırsa çok daha güçlüdür.
Baskı yönü seçim kriterleri
- Mekanik dayanım: Yük yönü → katman boyunca.
- Yüzey kalitesi: Görünen yüzeyleri dikey konumlandırın.
- Destek minimizasyonu: En az destek gerektiren yönü seçin.
- Baskı süresi: Daha az katman = daha hızlı baskı.
Destek Minimizasyonu Stratejileri
- 45° kuralı: Çıkıntıları 45° altına tasarlayın.
- Chamfer/fillet: Keskin kenarlar yerine eğimli geçişler.
- Bölme: Karmaşık parçaları birden fazla basit parçaya bölüp birleştirin.
- Ters çevirme: Parçayı 180° döndürerek overhang'leri taban haline getirin.
- Gözyaşı profili: Yatay deliklerde overhang eliminasyonu.
- Köprüleme tasarımı: Kısa köprülerle destek ihtiyacını ortadan kaldırma.
Tolerans ve Birleşme Kuralları
| Kural | Değer |
|---|---|
| Minimum detay boyutu | 0.4 mm (nozzle çapı) |
| Minimum metin boyutu | 8 pt / 3 mm yükseklik (kabartma) |
| Delik artı çap | +0.2 – 0.4 mm |
| Sıkı geçme boşluğu | 0.1 – 0.15 mm (her tarafta) |
| Kayar geçme boşluğu | 0.2 – 0.3 mm |
| Serbest hareket boşluğu | 0.3 – 0.5 mm |
| Minimum pin çapı | 1.5 – 2.0 mm |
| Minimum slot genişliği | 0.8 mm (2× nozzle) |
| Kabartma metin derinliği | 0.3 – 0.5 mm |
Hızlı Referans Tablosu
| Tasarım Elementi | Kural | Neden |
|---|---|---|
| Duvar kalınlığı | Nozzle çapının tam katı (min 2×) | Boşluk dolgu sorununu önler |
| Overhang | ≤45° destek olmadan | Sarkma ve kalite kaybı |
| Köprü mesafesi | ≤60 mm | Uzun köprüde sarkma |
| Delik çapı | Nominal + 0.2–0.4 mm | FDM'de delik küçülmesi |
| Mekanik yük | Katman boyunca aktarın | Z yönü zayıf (anizotropi) |
| İnce pin | Min 1.5–2 mm çap | Kırılma riski |
| Metin | Min 3 mm yükseklik, 0.3 mm derinlik | Okunabilirlik |
| Chamfer/fillet | Tüm keskin kenarlara ekleyin | Destek azaltma, stres dağılımı |
Sık Sorulan Sorular
Nozzle çapının 2 katı minimum (0.4 mm → 0.8 mm). Güçlü parçalar için 3-4 kat.
Altında destek olmadan baskılanan çıkıntı açısı. 45° altı genellikle desteksiz baskılanır.
İki nokta arasında havada yatay filament çekme. 50-80 mm kadar desteksiz mümkün.
Dikey delik en iyi. Yatay deliklerde teardrop profili. Çapa +0.2-0.4 mm ekleyin.
FDM parçalar anizotropik. Z yönü en zayıf. Yükü katman boyunca aktarın.
Sonuç
3D baskı için tasarım (DfAM), baskı başarısını ve parça kalitesini doğrudan etkiler. 45° kuralı, doğru duvar kalınlığı, delik kompansasyonu ve baskı yönü seçimi — bu temel kuralları uygulayan tasarımlar daha az destek gerektirir, daha hızlı basılır ve daha güçlü olur.
Altın kural: Tasarladığınız her özellik için kendinize sorun: "Bu, 3D baskıda nasıl basılacak?" Bu soru, tasarım problemlerinin büyük çoğunluğunu erkenden çözer.